С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, Фармация мектебінің «Фармацевтикалық өндіріс технологиясы» мамандығының 3 курс студенттеріне өндірістік практика аясында 2026 жылғы наурыздың 13-і күні PhD, қауымдастырылған профессор Ибадуллаева Ғ.С. «Медициналық ерітінділерді өндіру технологиясы» тақырыбында дәріс өткізді.

Дәріс барысында медициналық ерітінділерді әзірлеу және өндірудің теориялық және практикалық аспектілері жан-жақты қарастырылды. Медициналық ерітінділер препарат формалары арасында маңызды орын алады, себебі олар әмбебап, қолдануға ыңғайлы және белсенді заттардың биожетімділігі жоғары.

Медициналық ерітінділерді классификациялау мәселесіне ерекше назар аударылды. Ерітінділердің негізгі түрлері қолдану жолына байланысты қарастырылды: ішкі қолдануға арналған, сыртқы қолдануға арналған, инъекциялық және инфузиялық ерітінділер, сондай-ақ офтальмологиялық және назальді ерітінділер. Сондай-ақ, су, спирт, май және комбинирленген ерітінділер арасындағы айырмашылықтар, олардың артықшылықтары мен қолдану салалары талқыланды.

Дәрісте медициналық ерітінділерге қойылатын талаптар да жан-жақты қарастырылды. Парентеральды формалар үшін стерильділікті, апирогенділікті, тұрақтылықты, изотониялықты сақтау және белгіленген сапа көрсеткіштеріне сәйкес болу маңыздылығы атап өтілді. Ерітінділердің тиімділігі мен қауіпсіздігіне әсер ететін параметрлер, соның ішінде рН деңгейі, мөлдірлігі, механикалық қоспалардың болмауы және микробиологиялық тазалығы қарастырылды.

Медициналық ерітінділерді өндірудің технологиялық кезеңдеріне ерекше көңіл бөлінді. Су дайындау және тазарту, белсенді және қосымша заттарды еріту, сүзу, стерилизациялау, дайын өнімді құю және тығындау процестері қарастырылды. Асептикалық жағдайда жұмыс істеу ерекшеліктері, таза бөлмелерге, жабдықтарға және персоналға қойылатын талаптар талқыланды.

Сонымен қатар, дәрісте медициналық ерітінділерді өндірудің заманауи тенденциялары қарастырылды: автоматтандырылған жүйелерді енгізу, жоғары тиімді тазарту және сапаны бақылау әдістерін қолдану, сондай-ақ халықаралық «Тиісті Өндірістік Тәжірибе» (GMP) стандарттарын сақтау.

Өткізілген дәріс студенттерге медициналық ерітінділер технологиясы саласында білімдерін тереңдетуге, технологиялық және нормативтік талаптарды қатаң сақтаудың маңыздылығын түсінуге және қазіргі фармацевтикалық тәжірибеде осы дәрілік форма мәнін бағалауға мүмкіндік берді.